Sáng tạo từ Lời dạy của Bác: "Đối thoại sớm - Giải quyết ngay từ cơ sở"
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng căn dặn: “Phải làm cho dân tin, dân phục, dân yêu. Phải giữ gìn kỷ luật nghiêm minh, không được lạm dụng quyền hành” và đặc biệt là: “Các cô, các chú phải lắng tai nghe, phải lấy thái độ mềm mỏng, niềm nở, phải giải quyết nhanh chóng, đúng đắn, không được chậm trễ, dây dưa”. Quán triệt sâu sắc quan điểm "Dân là gốc" của Người trong tư duy và hành động, các cấp ủy và chính quyền các cấp đã không ngừng đổi mới cách làm, việc chủ động "Đối thoại sớm - Giải quyết ngay từ cơ sở" được Nhân dân đồng tình ủng hộ, trong đó, tiêu biểu có thể kể đến Đảng uỷ, chính quyền các xã, phường: Hoàng Su Phì, Xín Mần, Lũng Cú, Mậu Duệ, Bắc Mê, Khâu Vai, Phố Bảng, Yên Minh, Yên Nguyên, Lực Hành, Minh Thanh, Nông Tiến... đã quyết liệt triển khai cách làm này. Xác định sự chậm trễ, né tránh hoặc thái độ cứng nhắc khi giải quyết chính là nguyên nhân lớn khiến đơn thư vượt cấp và vụ việc trở nên phức tạp, nhờ thực hiện hiệu quả cách làm này đã giúp ngăn chặn và xử lý các mâu thuẫn, khiếu nại, tố cáo khi mới phát sinh ở cấp cơ sở, từ đó số đơn xin rút đơn ngày càng tăng, vừa góp phần tiết kiệm được chi phí và thời gian cho Nhà nước, vừa đảm bảo lòng tin trong Nhân dân.
Ảnh: Đồng chí Vàng Đình Chiến, Uỷ viên Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Hoàng Su Phì tiếp, đối thoại trực tiếp với người dân
Nguyên tắc cốt lõi của cách làm này là "đặt mình vào vị trí của dân" để lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của người dân, đồng thời nghiên cứu tài liệu do công dân cung cấp, thu thập thêm tài liệu từ các cơ quan chức năng, đối chiếu quy định của Đảng và pháp luật để đề xuất hướng xử lý hợp lý nhất. Chủ động tham mưu tổ chức các cuộc đối thoại để giải quyết, tháo gỡ triệt để khiếu nại, bức xúc của Nhân dân, giúp nắm bắt ngay bản chất vấn đề, tránh để mâu thuẫn âm ỉ bùng phát, vượt cấp.
Để cụ thể hóa nguyên tắc đó, yêu cầu sự vào cuộc quyết liệt của người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền các cấp, bên cạnh lịch tiếp dân định kỳ, cần kịp thời tiếp dân đột xuất khi có vụ việc nổi cộm, phức tạp, đông người hoặc có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, thể hiện tinh thần "không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm", tạo nên sức lan tỏa và sự nghiêm minh trong thực thi nhiệm vụ.
Phát huy sức mạnh tổng hợp: Phát huy vai trò tham mưu của các cơ quan chuyên môn tại cơ sở
Trong quá trình tổ chức tiếp, đối thoại trực tiếp với dân để giải quyết các vụ việc ngay từ cơ sở, sự tham gia của các cơ quan chuyên môn đóng vai trò rất quan trọng. Đây là yếu tố then chốt để đảm bảo tính chính xác, khách quan và toàn diện trong quá trình tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương. Tuỳ từng vụ việc, có sự tham gia của các phòng, ban chuyên môn như phòng kinh tế, phòng văn hoá - xã hội, trung tâm phục vụ hành chính công... và mời các cơ quan nội chính đóng trên địa bàn xã, phường như Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Phòng Thi hành án dân sự khu vực để phối hợp, nhằm giúp cấp ủy, chính quyền cơ sở nhận được ý kiến chuyên môn sâu, đảm bảo mọi quyết định giải quyết đều căn cứ vào quy định pháp luật chính xác và chặt chẽ, tránh sai sót trong áp dụng pháp luật có thể dẫn đến khiếu kiện kéo dài.
Chính cơ chế phối hợp chặt chẽ này đã tạo nên sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị ngay tại cơ sở, nâng cao tính công khai, minh bạch, giúp vụ việc được giải quyết triệt để, củng cố sự đồng thuận xã hội.
Ảnh: Đồng chí Phạm Thị Hồng Yên, Uỷ viên Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Bắc Mê đối thoại trực tiếp với Nhân dân
Xây dựng văn hóa ứng xử và giữ vững kỷ cương
Để nhân rộng và duy trì hiệu quả cách làm, việc xây dựng đội ngũ cán bộ có kỹ năng mềm là yêu cầu quan trọng. Khi tiếp dân, cán bộ luôn cởi mở, gần gũi, tôn trọng người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, cán bộ càng phải thấu hiểu hoàn cảnh, văn hoá, phong tục tập quán để từ đó phân tích và tìm ra giải pháp.
Ảnh: Người dân thôn Pắc Mìa, xã Bắc Mê phát biểu ý kiến tại Hội nghị đối thoại trực tiếp của đồng chí Bí thư Đảng uỷ.
Song song với sự thấu tình, cấp uỷ, chính quyền và các cơ quan nội chính phải kiên quyết giữ vững kỷ cương pháp chế. Giải quyết quyền lợi hợp pháp, chính đáng của công dân, đồng thời cũng phải lồng ghép hướng dẫn công dân thực hiện đúng các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, chấp hành nghiêm chỉnh các quyết định của cơ quan có thẩm quyền trong giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Khẳng định vai trò tham mưu của Ban Nội chính Tỉnh uỷ
Thành công của cách làm "Đối thoại sớm - Giải quyết ngay từ cơ sở" là minh chứng rõ nét cho vai trò tham mưu của Ban Nội chính Tỉnh ủy. Cán bộ Ban Nội chính luôn sâu sát cơ sở, vừa để nắm tình hình, vừa phối hợp, hướng dẫn các đồng chí phụ trách chuyên môn cấp uỷ, chính quyền cơ sở, các cơ quan, đơn vị liên quan tháo gỡ khó khăn trong tham mưu xử lý đơn, thư, nhiều vụ việc liên quan đến giải quyết đất đai kéo dài đã được Ban Nội chính Tỉnh uỷ phối hợp xử lý thành công. Nhiều vụ việc không chỉ được giải quyết đúng quy định pháp luật (về lý) mà còn giải quyết được phần nào khó khăn của người dân (về tình), đặc biệt là những trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Nhờ sự tận tâm, nhiều trường hợp công dân đã tự nguyện rút đơn và bày tỏ sự hài lòng, tin tưởng vào cách làm của cấp uỷ, chính quyền.
Ban Nội chính Tỉnh uỷ nhận định: Bài học kinh nghiệm cốt lõi là sự vào cuộc, trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm của người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền các cấp và việc xây dựng được đội ngũ cán bộ tham mưu không chỉ am hiểu pháp luật mà còn có kỹ năng mềm, thái độ tôn trọng công dân. Cách làm "Đối thoại sớm - Giải quyết ngay từ cơ sở" là bài học kinh nghiệm quý giá, không chỉ về nghiệp vụ mà còn về tinh thần phụng sự Nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Việc tiếp tục nhân rộng mô hình này góp phần củng cố nền tảng chính trị - xã hội, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, thực hiện đúng lời dạy của Bác Hồ: "Việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì có hại cho dân, ta phải hết sức tránh".
Những kết quả đạt được về công tác tiếp dân, xử lý đơn thư là động lực mạnh mẽ để Ban Nội chính Tỉnh ủy tiếp tục khẳng định vai trò là cơ quan tham mưu, giúp việc của Tỉnh ủy trong công tác nội chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và cải cách tư pháp, góp phần ổn định chính trị, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Mai Thủy Liễu, Ban Nội chính Tỉnh ủy