Để tiếp tục tăng trưởng kinh tế và tăng trưởng có chất lượng, chính quyền đã tỏ ra quyết tâm chống tham nhũng. Tuy nhiên, cũng như một số nước có nền kinh tế chuyển đổi, tác giả cho rằng chính quyền phải đối phó với các thế lưỡng nan trong chính quá trình chống tham nhũng, và mức độ thành công của việc chống tham nhũng tùy thuộc vào cách xử lý các lưỡng nan hay mâu thuẫn nội tại này.

Trước hết, để chống tham nhũng, thất thoát nảy sinh trong việc thực hiện các giải pháp tăng trưởng kinh tế như cổ phần hóa DNNN, đầu tư công hay khai thác tài nguyên, việc tôn trọng các nguyên tắc minh bạch, đòi hỏi giải trình và quy trách nhiệm đối với các quan chức quản lý nhà nước, quản lý kinh tế liên quan có ý nghĩa quyết định.

Bên cạnh đó, việc khuyến khích và bảo vệ người dân tham gia chống tham nhũng sẽ hỗ trợ hữu hiệu chính quyền trong mục tiêu này, đồng thời gia tăng uy tín của chính quyền vì sự gắn kết với người dân cho mục tiêu chung.

Các quan chức tham nhũng được đưa ra xử lý như những tên trộm bị phát hiện và bị bắt. Tuy nhiên, có lẽ nguyên nhân tại sao lại có nhiều tên trộm và tại sao điều kiện lại quá thuận lợi cho việc trộm cắp mới là vấn đề cần trả lời.

Có thể nhận thấy, có ba yếu tố căn bản có quan hệ tương hỗ làm động cơ cho việc tham nhũng. Đó là lợi ích kinh tế cá nhân từ tham nhũng, quyền lực được tùy tiện sử dụng và văn hóa cá nhân của các quan chức. Yếu tố thứ hai và ba mang tính nền tảng.

Thật vậy, đối với việc tham nhũng hàng triệu đô la, hàng ngàn tỉ đồng, lý do thu nhập thấp và tham nhũng để đủ trang trải chi phí cá nhân và gia đình có thể được loại trừ. Nên có thể nói yếu tố quyền lực không được kiểm soát và văn hóa cá nhân là điều cần quan tâm.

Vấn đề kiểm soát quyền lực đã được Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng không ít lần nhấn mạnh và điều đó cũng đã được cụ thể hóa trong quyết tâm chống tham nhũng mạnh mẽ của Đảng trong những năm qua, như nỗ lực làm trong sạch nội bộ, trong sạch bộ máy nhà nước và xây dựng một đất nước mạnh mẽ do nhân dân làm chủ.

Cần phải xác định rằng, một số quan chức nhà nước lạm dụng quyền lực không phải vì pháp luật quy định như vậy, mà sự rối rắm của chính pháp luật vô hình trung đã giúp những con người này có cơ hội để lạm dụng quyền lực.

Các thiết chế giúp nhân dân giám sát, tuýt còi đối với bộ máy nhà nước cũng cần được hoàn thiện. Người dân lên tiếng chống tham nhũng, chỉ trích các sai trái trong quản lý nhà nước qua các phương tiện báo chí truyền thông là thể hiện quyền giám sát của họ. Sự minh bạch thông tin và quyền trong vai trò giám sát của người dân càng cao thì đất nước càng thu hút được các nguồn lực để phát triển.

Ngoài ra, để giám sát và hạn chế sự thao túng quyền lực của các quan chức tham nhũng, bảo vệ các tổ chức xã hội cũng có vai trò rất quan trọng. Bảo vệ quyền lợi của người dân khỏi sự xâm hại. Các tổ chức này còn cảnh báo và hạn chế sự thao túng của các nhóm lợi ích liên kết với các quan chức tham nhũng trong hoạch định chính sách cũng như phân bổ các nguồn lực và tài nguyên quốc gia.